کمیته حفاظت از میراث فرهنگی کدام بافت تاریخی را نجات می‌دهد؟

کمیته حفاظت از میراث فرهنگی کدام بافت تاریخی را نجات می‌دهد؟



نمایندگان مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی مدعی لزوم حفاظت از شهر تاریخی شیراز هستند و معتقدند که با هر سلیقه‌ای نباید بخشی از بافت تخریب و چیزی جای آن ساخته شود، بنابراین کمیته‌ی حفاظت از میراث فرهنگی شامل دستگاه‌های مختلف دولتی و امنیتی وضعیت بافت تاریخی شیراز را در دستور کار خود قرار داده است.

به گزارش فسیل، کمیته “حفاظت از میراث فرهنگی” یک شنبه گذشته ۲۶ فروردین با حضور نمایندگانی از وزارت کشور، قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، وزارت راه و شهرسازی، سازمان اوقاف و امورخیریه، مرکز حقوقی ریاست جمهوری، اداره‌کل اموال حقوقی وزارت اقتصاد و دارایی و سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در معاونت میراث‌فرهنگی سازمان میراث فرهنگی تشکیل شد تا وضعیت بافت‌های تاریخی بررسی شوند.

کمیته‌ای که در نخستین جلسه‌ی آن بافت تاریخی شیراز و محوطه باستانی «هگمتانه» در دستور کار قرار گرفتند تا مداخلات انجام شده در این دوبافت تاریخی به خصوص تخریب چندین خانه تاریخی و ارزشمند در محله اسکندریه شیراز و آسفالت بخشی از محوطه‌ی تاریخی هگمتانه به تفکیک توسط نمایندگان دستگاه‌های مرتبط بررسی شود.

حتی در پایان جلسه نیز علی اصغر مونسان، معاون رئیس جمهور ایجاد کمیته‌ای جداگانه با هدف حضور در بافت تاریخی شیراز برای تهیه گزارش دقیق از وضعیت این بافت تاریخ را تصویب کرد تا کمیته‌ای چند نفره در روزهای بعد به این بافت تاریخی بروند و وضعیت را مورد بررسی قرار دهند.

از سوی دیگر در نامه‌ای جداگانه از سوی محمدرضا امیرحسن‌خانی، نایب رئیس کمیسیون اصل ۹۰ به تولیت آستان “احمد بن موسی کاظم شاهچراغ” اعلام شد؛ «با توجه به طرح و بررسی پرونده شکایت شهروندان و تشکل‌های مردم نهاد شیراز نسبت به تخریب خانه‌های میراثی از جمله خانه‌های تاریخی “سلیمی” و “منتصری” در طرح توسعه حرم شاهچراغ (ع)، نماینده مطلع آن آستان به همراه مجری طرح توسعه حرم مطهر در جلسه کمیسیون اصل نود که قرار بود ۲۸ فروردین در کمیسیون برگزار شود، حضور داشته باشند.»

با پایان این جلسه‌ها؛ محمد حسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اما در مورد برگزاری این جلسه توضیح می‌دهد.

او با بیان این‌که “کمیته حفاظت از میراث‌فرهنگی” زیر نظر شورای امنیت کشور است، می‌گوید: این کمیته آئین نامه‌ی حفاظت از بافت‌های تاریخی را تصویب کرد، آئین‌نامه‌ای که دائمی است و براساس آن باید بیش از گذشته بافت‌های تاریخی را اثبات کنیم.

وی در ادامه با اشاره به این‌که بر اساس آئین‌نامه‌ی به تصویب رسیده، باید حداقل هر سه ماه یک‌بار به‌طور منظم جلسه‌های کمیته تشکیل و گزارش‌ها فرستاده شوند، ادامه می‌دهد: از سوی دیگر دستگاه‌هایی مانند وزارت اطلاعات، وزارت کشور، قوه قضائیه و میراث فرهنگی در کارگروهِ ایجاد دارند، که آن‌ها قرار است به نمایندگی از همه‌ی دستگاه‌ها وضعیت بافت‌های تاریخی را از نزدیک بررسی کنند، چون این وضعیت باید در مرحله‌ی نخست به‌صورت میدانی بررسی شود، هر چه که اکنون از آن‌ها بگوئیم  فایده‌ای ندارد، نمی‌توانیم این اتفاقات را فقط به‌طور دائم گزارش داده و اطلاعات منتقل کنیم.

او اضافه می‌کند: به عنوان مثال اگر جائی در منطقه مرکزی شیراز فنس گذاشته‌اند و نیروهایی هستند که اجازه‌ی ورود افراد به داخل فنس را نمی‌دهند، همه باید در جریان باشند. بنابراین بهترین راه‌حل با توجه به پشتیبانی همه‌ی نهادها برای حفاظت از میراث فرهنگی ایجاد چنین شرایطی برای این است که  داشتند که این جای امیدواری زیادی دارد، پس قرار شد در چند روز آینده به اتفاق وضصعیت را ببینند تا به دستگاه‌های خود نیز ان‌ها گزارش دهند

معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ادامه می‌دهد: برخی از دستگاه‌های شرکت کننده در این کمیته نیز شبکه‌هایی دارند که از طریق ان‌ها می‌توان در این زمینه کمک کرد. مانند وزارت کشور که شورای تامین استان‌ها را زیرمجموعه خود دارد و  این شورا همیشه طبق آئین‌نامه‌ی موجود باید کمک ما باشد و مشکلات میراثی را برطرف کند.

او با اشاره به اشکالی که از سوی شورای تامین استان برای محوطه تاریخی هگمتانه رخ داد، می‌گوید: از سوی دیگر گاهی اوقات ممکن است براساس مصوباتی جداگانه، علیه میراث فرهنگی اتفاقی رخ دهد، مانند اتفاقی که در همدان رخ داد، در صورتی که گزینه‌های مختلف دیگری هم بودند که چون میراث فرهنگی، راه و شهرسازی و شهرداری در این زمینه به نتیجه کامل رسیده بودند.

طالبیان با اشاره به احتمال وجود برخی موضوعات که باعث دخالت در آیین نامه‌ی کنونی می‌شوند، می‌گوید: خوشبختانه اکنون کمیته یک گزینه‌ی دائمی است و حداقل باید جلسات آن هر سه ماه تشکیل شود، از سوی دیگر باتوجه به حضور رئیس سازمان میراث فرهنگی در آن و جدیت حضور دیگر دستگاه‌ها دستگاه‌ها، این اتفاق یک ظرفیت بزرگ برای حفاظت از بافت‌های تاریخی است.

او با اشاره به دریافت‌های مختلفی که در برخی‌ها از اقدامات میراثی مانند مرمت، حفاظت و حتی روش برخورد با یک موضوع ممکن است وجود داشته باشد، بیان می‌کند: برخی از روش برخوردها در یک موضوع ممکن است با ایده‌های مختلفی همراه باشد، ایده‌هایی که قطعا هر کدام قابل احترام‌اند.با این وجود تلاش می‌کنیم از هر مسیری در این زمینه کارها انجام شود. ما نیز در موضوعات مختلف از مکاتبه، جلسه، نماینده و رسانه‌ها و از هر نقطه‌ی دیگری قطعا می‌توانیم بهره بگیریم.

وی همچنین به علاقه‌ی نمایندگان شیراز در مجلس شورای اسلامی برای حفاظت از شهر تاریخی شیراز اشاره می‌کند و می‌گوید: آن‌ها اکنون مدعی لزوم این حفاظت هستند و معتقدند که با هر سلیقه‌ای نباید بخشی از بافت تخریب و چیزی جای آن ساخته شود، ما باید همین مسیر را ادامه دهیم. فکر می‌کنیم بابت هر موضوعی باید نمایندگان دستگاه‌ها واقعیت‌ها را از نزدیک ببینند، معتقدم این کار راه را هموارتر می‌کند.

جدیت مونسان برای پیگیری وضعیت بافت تاریخی شیراز

در جلسه ۲۷ فروردین که با حضور نمایندگان دستگاه‌های شرکت کننده در کمیته حفاظت از میراث فرهنگی تشکیل شد؛ علی اصغر مونسان، رییس سازمان میراث‌فرهنگی کشور به مصوبه پیشگیری از تخریب مواریث تاریخی و فرهنگی کشور اشاره و تأکید کرده بود؛ «با توجه به اتفاقات ناخوشایندی که در بافت تاریخی شیراز رخ داده و همین‌طور مداخلاتی که در محوطه باستانی هگمتانه صورت گرفته پیشگیری از تخریب آثار تاریخی کشور و پیگیری قانونی تاحصول نتیجه امری لازم الاجراست.

تخریب‌هایی که انجام می‌شود تخریب هویت کشور و از بین رفتن ریشه‌های فرهنگی و تاریخی کشور است و اگر دنبال توسعه حرم شاهچراغ هستیم دیگر زمان آن نیست که بافت تاریخی را از بین ببریم، اگر مسیر توسعه پایدار کشور را در نظر داشته باشیم باید به دنبال حفظ خانه‌های تاریخی باشیم و از آن ها به شکل مناسب استفاده و بهره برداری کنیم.

کمیسیون ماده ۵ و مصوبات آن نمی‌تواند تغییرات اساسی در طرح‌های جامع و بالادستی ایجاد کند و نقض آن خلاف قانون است. بنابراین اگر کمیسیون ماده ۵ در استان چنین مصوبهای خلاف قوانین و اسناد بالادستی صادر کند وزارت راه و شهرسازی مکلف است آن را ملغی و موضوع را تاحصول نتیجه پیگیری کند. »

مونسان در ان جلسه آن قدر خود را حدی در پیگیری این اتفاقات نشان می‌دهد که حتی به مکاتبه با دفتر مقام معظم رهبری اشاره می‌کند و می‌گوید: درخواست من از معاونت میراث‌فرهنگی این است که این موضوع را از طریق مراجع قانونی پیگیری کند و درصورت عدم نتیجه با دفتر مقام معظم رهبری مکاتبه و گزارش کارگروه ارسال شود. معتقدم رهبری مخالف این موضوع هستند و خواستار حفاظت و صیانت از آثار فرهنگی و تاریخی کشور هستند.»

در جلسه کمیسیون اصل ۹۰ بافت تاریخی شیراز به کجا رسید؟

بنابر آن‌چه که یکی از  رسانه‌ها اعلام کرده است، جلسه‌ی کمیسیون اصل۹۰ مجلس شورای اسلامی، در ۲۸ فروردین و با حضور معاونان و نمایندگان وزارت راه و شهرسازی، سازمان میراث فرهنگی؛ در حالی که تولیت آستان شاهچراغ(ع)، استاندار فارس، مدیرکل اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان فارس و شهردار آن شهر را دعوت کرده بود تا پیگیر شکایت جمعی از مردم شیراز از تخریب‌های صورت‌گرفته در بافت تاریخی این شهر باشند، برگزار شد، جلسه‌ای که شهردار شیراز تنها غایب آن بوده است.

«در این جلسه، براساس درخواست نمایندگان کمیسیون اصل۹۰ مجلس و حاضران، بازسازی ۱۲خانه تاریخی در طرح توسعه ۵۷هکتاری بافت تاریخی شیراز در دستور کار قرار گرفته است. اما هیچ‌یک از دستگاه‌های حاضر در جلسه کمیسیون مسئولیت تخریب بافت تاریخی شیراز را برعهده نگرفته‌اند.

از سوی دیگر برای رسیدگی به شکایت مردم از وضعیت امروزی بافت تاریخی شیراز از معاون وزارت راه و شهرسازی، معاون میراث‌فرهنگی، معاون آستان شاهچراغ(ع)، مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس و شهردار شیراز دعوت شد تا در مورد تخریب‌ها پاسخگو باشند، اما حاضران دخالت در تخریب خانه‌های تاریخی ثبت ملی شده شیراز را منکر شده‌اند.»

از سوی دیگر به گفته‌ی پارسایی، سخنگوی کمیسیون اصل۹۰ مجلس، «در تخریب دو خانه تاریخی منتصری و سلیمی که اول اسفندماه سال گذشته و در سالروز وفات حضرت فاطمه زهرا(س) صورت گرفت، مشخصات خودروهایی که اقدام به تخریب خانه‌های تاریخی کردند، وجود دارد و می‌توان با استفاده از این مشخصات به آمران این تخریب‌ها دست یافت. همچنین هیچ‌یک از شکایات سازمان میراث فرهنگی درخصوص تخریب‌های صورت‌گرفته در بافت تاریخی شیراز تاکنون به نتیجه نرسیده است درحالی‌که حتی اگر یکی از شکایت‌ها به نتیجه رسیده بود، شاید چنین اتفاقاتی دیگر تکرار نمی‌شد.

انتهای پیام